7 verrassende voordelen van de sauna: dit zegt de wetenschap

Wat zijn de voordelen van de sauna? Wie regelmatig naar de sauna gaat, kent het heerlijke gevoel na afloop. Je bent volledig ontspannen, en je slaapt die avond veel beter. Maar volgens wetenschappelijk onderzoek doet de warmte mogelijk meer met je lichaam dan je denkt.

Een grote wetenschappelijke review bekeek tientallen onderzoeken naar de traditionele Finse sauna en de resultaten zijn opvallend. Regelmatig saunabezoek werd onder andere in verband gebracht met een lagere bloeddruk en een kleiner risico op hart- en vaatziekten, beroertes en geheugenproblemen.

Veel resultaten komen uit onderzoek waarbij mensen jarenlang werden gevolgd. Zulke studies laten een verband zien, maar bewijzen niet dat de sauna zelf de oorzaak is. Mensen die vaak naar de sauna gaan, kunnen bijvoorbeeld ook meer bewegen of anders eten.

Dus wat zijn dan wel de voordelen van de sauna volgens wetenschap?

Je bloeddruk kan tijdelijk dalen

In de sauna wordt je lichaam heel warm. Je bloedvaten worden wijder, zodat er meer bloed naar je huid kan stromen. Daardoor kan je bloeddruk dalen. In een onderzoek onder honderd mannen en vrouwen met minimaal een risicofactor voor hart- en vaatziekten daalde de gemiddelde bloeddruk na een saunasessie van dertig minuten. De bovendruk ging gemiddeld van 137 naar 130 en de onderdruk van 82 naar 75. Dat effect bleef tijdens het eerste halfuur na de sauna gedeeltelijk aanwezig.

Heb je van jezelf een lage bloeddruk? Kom dan rustig overeind en neem voldoende tijd om af te koelen. Zo verklein je de kans dat je duizelig wordt.

Je hart krijgt een kleine training

Tijdens een sauna sessie kan je hartslag stijgen tot ongeveer 120 tot 150 slagen per minuut. Dat lijkt op wat er gebeurt tijdens stevig wandelen of een andere matig intensieve inspanning.

Toch is in de sauna zitten niet hetzelfde als sporten. Je spieren zijn nauwelijks actief en je bouwt er geen conditie of spierkracht mee op. Zie de sauna daarom niet als vervanging van beweging. De combinatie lijkt juist interessant, want in Finse onderzoeken hadden sportieve mensen die vaak naar de sauna gingen de gunstigste gezondheidsuitkomsten.

Dus een wandeling of fietstocht voor je saunabezoek is dus misschien helemaal geen gek idee.

Je bloedvaten worden mogelijk soepeler

Onderzoekers zagen na een saunabezoek ook verbeteringen in de soepelheid van de slagaders. Soepele bloedvaten kunnen zich gemakkelijker aanpassen wanneer je lichaam meer of minder bloed nodig heeft. Stijve bloedvaten worden juist in verband gebracht met een hoger risico op hart- en vaatziekten.

Wetenschappers denken dat regelmatig saunagebruik mogelijk ook invloed heeft op ontstekingen, cholesterol en de binnenbekleding van de bloedvaten. Hoe groot en langdurig deze effecten zijn, moet nog beter worden onderzocht.

Vaak naar de sauna werd gekoppeld aan een lager risico op beroertes

Een van de opvallendste onderzoeken volgde 1.628 Finse mannen en vrouwen ongeveer vijftien jaar. Mensen die vier tot zeven keer per week een sauna namen, hadden een ongeveer 62 procent lager risico op een beroerte dan mensen die een keer per week gingen.

Dat is een indrukwekkend cijfer, maar geen persoonlijk advies om voortaan dagelijks de sauna in te stappen. De deelnemers waren gewend aan de Finse sauna en hun leefstijl kan de resultaten hebben beïnvloed. Bovendien ging het vooral om traditionele sauna’s van ongeveer 80 graden of warmer.

Ook je hersenen profiteren van een sauna

Mannen die vier tot zeven keer per week naar de sauna gingen, hadden tijdens de onderzoeksperiode een lager risico op dementie en de ziekte van Alzheimer dan mannen die een keer per week gingen volgens een onderzoek onder 2315 Finse mannen. Waarom dit verband bestaat is niet duidelijk. Mogelijk spelen een betere doorbloeding, een lagere bloeddruk en minder ontstekingen, meer ontspanning en sociaal contact hier een rol in.

De sauna voorkomt of geneest dementie dus niet, maar verlaagt risico wel.

Warme lucht kan prettig zijn voor de ademhaling

Een saunabezoek kan de luchtwegen tijdelijk een vrijer gevoel geven. Kleine onderzoeken bij mensen met astma of chronische bronchitis vonden verbeteringen in enkele metingen van de longfunctie. Bovendien zijn er ook aanwijzingen dat regelmatige saunabezoekers minder vaak bepaalde luchtwegaandoeningen of verkoudheden krijgen. Mogelijk heeft de hitte een positief invloed op het afweersysteem.

Sauna kan pijn verzachten

Veel saunabezoekers voelen zelf al dat warmte prettig is voor stijve spieren en gewrichten. Onderzoek wijst erop dat saunabaden mogelijk pijn en klachten kunnen verminderen bij onder andere artrose, reumatoïde artritis, fibromyalgie en spanningshoofdpijn. Warmte stimuleert de doorbloeding en kan ervoor zorgen dat spieren zich ontspannen. Ook komen er mogelijk meer endorfinen vrij. Dat zijn lichaamseigen stoffen die bijdragen aan een prettig en ontspannen gevoel.

Zo geniet je verstandig van de sauna volgens wetenschap

• Een traditionele Finse saunaronde duurt meestal vijf tot twintig minuten. Langer blijven is niet automatisch beter.
• Drink voldoende water.
• Combineer sauna en alcohol liever niet. Alcohol vergroot de kans op uitdroging, een sterke bloeddrukdaling, hartritmestoornissen en ongelukken.
• Koel rustig af. Een plotselinge duik in ijskoud water kan het hart belasten. Dat is vooral een aandachtspunt bij mensen met hart- en vaatziekten.
• Stop direct wanneer je pijn op de borst, ernstige benauwdheid, misselijkheid of heftige duizeligheid voelt.

Veelgestelde vragen

En nu zijn we benieuwd: ga jij vooral naar de sauna voor de rust, of merk je ook verschil in je slaap, pijnklachten of energie?