
İçindekiler
Saunanın faydaları nelerdir? Düzenli olarak saunaya gidenler, seans sonrasındaki o harika hissi bilir. Tamamen rahatlamış olursunuz ve o gece çok daha iyi uyursunuz. Ancak bilimsel araştırmalara göre sıcaklık, vücudunuz üzerinde düşündüğünüzden daha fazla etki yaratabilir.
Kapsamlı bir bilimsel derleme Geleneksel Fin saunasıyla ilgili onlarca araştırmayı inceleyen bilim insanları, dikkat çekici sonuçlara ulaştı. Düzenli sauna kullanımı; daha düşük tansiyonun yanı sıra kalp ve damar hastalıkları, felç ve hafıza sorunları riskinin azalmasıyla ilişkilendirildi.
Sonuçların çoğu, insanların yıllar boyunca takip edildiği araştırmalardan elde edildi. Bu tür çalışmalar bir ilişki ortaya koyar, ancak sebebin bizzat sauna olduğunu kanıtlamaz. Örneğin sık sık saunaya giden kişiler daha fazla egzersiz yapıyor veya farklı besleniyor olabilir.
Peki bilime göre saunanın faydaları gerçekten nelerdir?
Tansiyonunuz geçici olarak düşebilir
Saunada vücudunuz oldukça ısınır. Daha fazla kanın cildinize ulaşabilmesi için kan damarlarınız genişler. Bunun sonucunda tansiyonunuz düşebilir. Kalp ve damar hastalıkları açısından en az bir risk faktörü bulunan yüz kadın ve erkekle yapılan bir araştırmada, otuz dakikalık sauna seansının ardından ortalama tansiyonun düştüğü görüldü. Büyük tansiyon ortalama 137'den 130'a, küçük tansiyon ise 82'den 75'e geriledi. Bu etki, saunadan sonraki ilk yarım saat boyunca kısmen devam etti.
Tansiyonunuz normalde düşük mü? O hâlde yavaşça ayağa kalkın ve serinlemek için yeterince zaman ayırın. Böylece başınızın dönmesi ihtimalini azaltabilirsiniz.
Kalbiniz hafif bir egzersiz yapar
Bir sauna seansı sırasında kalp atış hızınız dakikada yaklaşık 120 ila 150 atıma çıkabilir. Bu, tempolu yürüyüş veya orta yoğunlukta başka bir fiziksel aktivite sırasında meydana gelen duruma benzer.
Yine de saunada oturmak spor yapmakla aynı şey değildir. Kaslarınız neredeyse hiç aktif olmaz; bu nedenle kondisyon veya kas gücü kazanamazsınız. Bu yüzden saunayı fiziksel aktivitenin yerine koymayın. Asıl ilginç olan, bu ikisinin birleşimi gibi görünüyor: Finlandiya'da yapılan araştırmalarda, düzenli olarak saunaya giden ve aktif bir yaşam süren kişilerin sağlık sonuçları en olumlu olanlardı.
Bu nedenle sauna ziyaretinizden önce yürüyüş yapmak veya bisiklete binmek hiç de kötü bir fikir olmayabilir.
Kan damarlarınız daha esnek hâle gelebilir
Araştırmacılar, sauna ziyaretinin ardından atardamarların esnekliğinde de iyileşmeler gözlemledi. Esnek kan damarları, vücudunuzun daha fazla veya daha az kana ihtiyaç duyduğu durumlarda kendini daha kolay adapte edebilir. Sertleşmiş kan damarları ise kalp ve damar hastalıkları riskinin daha yüksek olmasıyla ilişkilendirilir.
Bilim insanları , düzenli sauna kullanımının iltihaplanmalar, kolesterol ve kan damarlarının iç yüzeyi üzerinde de muhtemel bir etkisi olduğunu düşünüyor. Bu etkilerin ne ölçüde ve ne kadar süreyle devam ettiği henüz daha ayrıntılı olarak araştırılmalı.
Saunaya sık gitmenin felç riskinin daha düşük olmasıyla ilişkili olduğu görüldü
En dikkat çekici araştırmalardan biri, 1.628 Finli erkek ve kadını yaklaşık on beş yıl boyunca takip etti. Haftada dört ila yedi kez saunaya giren kişilerin felç geçirme riski, haftada bir kez saunaya girenlere kıyasla yaklaşık yüzde 62 daha düşüktü.
Bu etkileyici bir oran, ancak bundan sonra her gün saunaya girmeniz gerektiği anlamı çıkmaz. Katılımcılar Fin saunasına alışkındı ve yaşam tarzları sonuçları etkilemiş olabilir. Ayrıca araştırma, çoğunlukla yaklaşık 80 derece veya daha sıcak geleneksel saunalarla ilgiliydi.
Beyniniz de saunadan faydalanır
Araştırmaya göre, haftada dört ila yedi kez saunaya giden erkeklerin araştırma süresi boyunca demans ve Alzheimer hastalığına yakalanma riski, haftada bir kez giden erkeklere kıyasla daha düşüktü. Bu sonuç, 2.315 Finli erkek üzerinde yapılan bir araştırmaya dayanıyordu. bir araştırma Bu ilişkinin neden var olduğu açık değil. Daha iyi kan dolaşımı, daha düşük tansiyon ve daha az iltihaplanmanın yanı sıra daha fazla gevşeme ve sosyal iletişim de rol oynuyor olabilir.
Dolayısıyla sauna demansı önlemez veya tedavi etmez; ancak riski azaltabilir.
Sıcak hava nefes almayı kolaylaştırabilir
Saunaya girmek, hava yollarının geçici olarak daha açık hissedilmesini sağlayabilir. Küçük araştırmalar astım veya kronik bronşiti olan kişiler üzerinde yapılan araştırmalarda, akciğer fonksiyonuna ilişkin bazı ölçümlerde iyileşmeler görüldü. Ayrıca düzenli olarak saunaya giden kişilerin bazı solunum yolu hastalıklarına veya soğuk algınlığına daha seyrek yakalandığına dair göstergeler de bulunuyor. Sıcaklık, bağışıklık sistemi üzerinde olumlu bir etki yaratıyor olabilir.
Sauna ağrıyı hafifletebilir
Birçok sauna kullanıcısı, sıcaklığın tutulmuş kaslar ve eklemler için iyi geldiğini zaten hisseder. Araştırmalar, sauna banyosunun osteoartrit, romatoid artrit, fibromiyalji ve gerilim tipi baş ağrısı gibi rahatsızlıklarda ağrıyı ve şikâyetleri azaltabileceğine işaret ediyor. Sıcaklık kan dolaşımını hızlandırır ve kasların gevşemesini sağlayabilir. Ayrıca daha fazla endorfin salgılanması da mümkündür. Endorfinler, hoş ve rahatlamış hissetmeye katkıda bulunan, vücudun kendi ürettiği maddelerdir.
Bilimsel araştırmalara göre saunadan bilinçli şekilde nasıl yararlanılır?
- Geleneksel bir Fin saunası seansı genellikle beş ila yirmi dakikasürer. Daha uzun süre kalmak otomatik olarak daha iyi değildir.
- Yeterince su için.
- Sauna ile alkolü bir arada tüketmekten kaçının. Alkol; susuz kalma, kan basıncında ciddi düşüş, kalp ritmi bozuklukları ve kaza riskini artırır.
- Sakin bir şekilde serinleyin. Buz gibi suya aniden dalmak kalbi zorlayabilir. Bu durum özellikle kalp ve damar hastalığı olan kişiler için önemlidir.
- Göğüs ağrısı, şiddetli nefes darlığı, mide bulantısı veya yoğun baş dönmesi hissederseniz hemen bırakın.
Sıkça sorulan sorular
Sağlık açısından fayda görmek için saunaya ne sıklıkta gitmelisiniz?
Birçok Fin araştırmasında en olumlu ilişkiler haftada dört ila yedi sauna ziyaretiyle görüldü; ancak bu, herkesin bu sıklıkta saunaya gitmesi gerektiğini kanıtlamaz. Yavaş başlayın ve size iyi gelen bir sıklık seçin.
Saunada ne kadar kalabilirsiniz?
Beş ila yirmi dakikalık bir seans yaygındır. Deneyim, sıcaklık ve kişisel sağlık durumu da önemlidir. Sıcaklık rahatsız edici hâle gelir gelmez dışarı çıkın.
Sauna sporun yerini tutabilir mi?
Hayır. Kalp atış hızınız artar, ancak kaslarınız egzersiz sırasında harcadığı çabanın aynısını harcamaz. Sauna sağlıklı bir yaşam tarzını destekleyebilir, ancak yürüyüşün, bisiklete binmenin veya kuvvet antrenmanının yerini tutmaz.
Her gün saunaya gitmek güvenli mi?
Sağlıklı ve saunaya alışkın birçok kişi düzenli kullanımı iyi tolere edebilir. Ancak her gün saunaya gitmek herkes için uygun değildir. Yavaş yavaş artırın; tereddütleriniz veya tıbbi şikâyetleriniz varsa doktorunuzla görüşün.
Şimdi de merak ediyoruz: Siz daha çok dinlenmek için mi saunaya gidiyorsunuz, yoksa uykunuzda, ağrılarınızda veya enerji düzeyinizde de bir fark hissediyor musunuz?
